Reçel Deneyi

Barry Schwartz'ın Seçim Paradoksu'nu kanıtlamak için yapılan ünlü bir deneydir; çok fazla seçeneğin satışları ve memnuniyeti nasıl azalttığını gösterir.

Makalede 'Efsanevi Reçel Deneyi' olarak bahsedilen bu araştırma, Seçim Paradoksu'nun deneysel kanıtlarından biridir. 2000 yılında lüks bir markette gerçekleştirilen bu deneyde, bir gün 24 çeşit reçel sunulurken, başka bir gün sadece 6 çeşit reçel sunulmuştur. Sonuçlar çarpıcıdır: 24 çeşit reçel sunulduğunda daha fazla insan standa ilgi gösterse de, satın alma oranı sadece %3 olmuştur. Ancak 6 çeşit reçel sunulduğunda, standa daha az insan uğramasına rağmen, satın alma oranı %30'a yükselmiştir.

Bu deney, çok fazla seçeneğin karar verme sürecini nasıl zorlaştırdığını ve 'acaba yanlış olanı mı seçtim?' endişesini tetiklediğini açıkça ortaya koymuştur. Bireyler, çok sayıda seçenek arasından birini seçtiklerinde, seçmedikleri diğer seçeneklerin potansiyel faydalarını kaybetme hissiyle mutsuz olabilmektedirler. Makale, bu deneyin, seçenek sayısı azaldığında satışların 10 kat artmasının ardındaki psikolojik nedeni açıkladığını belirtir.